Leeskussen voor in bed: met armleuningen, als wig of driehoek

Voor wie een leeskussen handig is

Wie in bed leest, stapelt meestal twee of drie gewone kussens achter zich. Ze schuiven uit elkaar, de rug kromt naar voren en het boek zakt langzaam naar de borst. Een leeskussen geeft één stevige vorm om tegenaan te leunen.

Stel dat uw moeder graag een uur leest voor het slapengaan en steeds opnieuw haar stapel kussens opbouwt. Een rugkussen met armleuningen houdt zijn vorm en geeft haar ellebogen een steunpunt. Of stel dat uw vader na een ziekenhuisopname meer tijd in bed doorbrengt en rechtop wil zitten voor de maaltijd en bezoek. Een steviger rugkussen kan hem daarbij helpen, maar hoe lang hij in bed blijft, bespreekt u met zijn zorgverleners.

Een leeskussen is een hulpmiddel voor comfort. Het houdt niemand op zijn plek, en wie steeds onderuitzakt in bed, heeft meer nodig dan een kussen.

• Lezers die elke avond losse kussens stapelen
• Mensen die in bed eten, schrijven of een tablet gebruiken
• Partners die rechtop willen zitten zonder het hele bed te verstellen
• Iedereen die langer in bed rust, in overleg met de zorgverleners

Leeskussen met armleuningen, wig of driehoek: de drie vormen

Er zijn grofweg drie vormen. Een rugkussen met armleuningen lijkt op het bovenste deel van een fauteuil, met een rug en twee gevoerde zijkanten. Een driehoekig rugkussen is een stevig blok met één schuine kant om tegen te leunen. Een bedwig is een lange helling die het hele bovenlichaam optilt, en daar hebben we een aparte gids over.

Een kussen met armleuningen past bij iemand die lang leest en steun aan de zijkanten wil. De zachte vulling vormt zich naar het lichaam, maar het kussen is groot en kan na verloop van tijd platter worden. Een driehoekskussen is steviger en makkelijker schoon te houden, maar steunt de armen niet.

Moeten hoofd en borst de hele nacht hoger liggen, dan doen een bedwig of een verstelbare bedbodem dat werk. Een leeskussen is om een tijdje rechtop te zitten en daarna weer te gaan liggen.

• Rugkussen met armleuningen: steun opzij, zachte vulling, neemt meer ruimte in
• Driehoekskussen: vaste helling, geen armleuningen, vaak ook voor de bank
• Bedwig: tilt het bovenlichaam op om te slapen, niet alleen om te lezen
• Verstelbaar bed: zet de matras zelf omhoog met een druk op de knop

De twee kussens naast elkaar

We noemen twee producten waarvan we de pagina van de fabrikant konden lezen. Het Husband Pillow Standard+ is een rugkussen met lange, gevoerde armleuningen. Volgens de fabrikant is het gevuld met versnipperd traagschuim, en via een rits haalt u vulling weg of voegt u die toe om de stevigheid aan te passen. Er horen een afneembare nekrol, zijzakken en een handvat bovenop bij, en de hoes van microfleece gaat koud in de was en op een lage stand in de droger.

De pagina van de fabrikant noemt twee verschillende maten voor de Standard+: ongeveer 46 x 33 x 15 cm (18 x 13 x 6 inch), en in de tekst zo'n 46 cm hoog en 84 cm breed. Vraag voor de aankoop: "Hoe hoog en hoe breed is het kussen met de nekrol eraan?"

Het sleepling Rückenkissen is een driehoekig rugkussen voor bed en bank, te koop via Amazon.de en Amazon.fr. De fabrikant noemt een afneembare, wasbare hoes, een zijvak en Oeko-Tex. Het Amazon-aanbod dat wij bekeken, vermeldt 70 x 40 x 20 cm en een donkergrijze corduroy hoes.

• Husband Pillow Standard+: armleuningen, verstelbare vulling, nekrol, wasbare hoes
• Husband Pillow Standard+: via de Amerikaanse site van de fabrikant, Amazon-aanbod niet gecontroleerd
• sleepling Rückenkissen: driehoeksvorm, geen armleuningen, wasbare hoes, zijvak
• sleepling Rückenkissen: volgens het aanbod 70 x 40 x 20 cm, via Amazon.de en Amazon.fr

Zo zit u goed om in bed te lezen

Een folder van de fysiotherapie van NHS Fife, de Schotse gezondheidsdienst, raadt af om in bed te zitten zonder steun in de rug. De folder adviseert kussens op schoot, die de armen steunen en een tablet of telefoon rechter houden, zodat u de nek niet hoeft te buigen.

Dezelfde folder raadt aan om elke 30 minuten van houding te wisselen of op te staan en even te bewegen. Dat past goed bij lezen: hoofdstuk uit, verschuiven, strekken en weer terugleunen.

Duw het rugkussen stevig tegen het hoofdbord of de muur voordat u gaat zitten. Schuift het weg, dan helpt een stevig kussen erachter of een bed dat tegen de muur staat.

• Ga helemaal achterin het kussen zitten, zonder ruimte bij de onderrug
• Leg boek of tablet op een kussen of schoottafel, niet op de borst
• Houd leesbril, water en lichtknop binnen handbereik
• Wissel ongeveer elk half uur van houding

Lang in bed: onderuitzakken en de huid

Wie urenlang rechtop in bed zit, krijgt met iets anders te maken. De folder van NHS Borders over doorligwonden noemt als oorzaken onder meer het onderuitzakken in bed of stoel en het schuren of slepen van de huid over een oppervlak.

Volgens de folder lopen de hielen, heupen, billen, het stuitje, de ellebogen en de schouders het meeste risico. De huid kan iets roder, donkerder of warmer zijn dan normaal. De folder raadt aan regelmatig van houding te wisselen en met de verpleging te praten als u denkt dat u risico loopt.

Stel dat uw vader bijna de hele middag in bed leest en dat hij elke keer dat u binnenkijkt half van het kussen is gezakt. Help hem weer omhoog door te tillen in plaats van te trekken, en vertel het aan de wijkverpleging of de huisarts.

• Controleer hielen, billen en ellebogen op rode, donkere of warme plekken
• Help iemand omhoog in bed door te tillen, niet door over het laken te trekken
• Houd het laken onder het leeskussen glad en droog
• Ligt iemand het grootste deel van de dag in bed: vraag de wijkverpleging naar huidcontroles

Wanneer een kussen niet genoeg is

Is rechtop zitten elke dag zwaar, of kan iemand zichzelf niet meer omhoog schuiven in bed, dan kan een ergotherapeut naar de hele situatie kijken. Vraag: "Past hier een rugkussen, een bedwig of een verstelbaar bed, bij dit bed en bij deze persoon?"

Een verstelbare bedbodem zet de matras zelf omhoog, dus er is niets om vanaf te glijden. Een bedwig tilt het bovenlichaam op om te slapen. Beide zijn grotere beslissingen dan een kussen, en over allebei hebben we een gids.

• Kan zich niet zelf omhoog schuiven in bed: vraag een ergotherapeut
• Ademt alleen rechtop makkelijker: vertel het de huisarts
• Rode of pijnlijke huid die niet wegtrekt: praat met de wijkverpleging of de huisarts
• Zit het grootste deel van de dag in bed: vraag naar een verstelbaar bed